Connect with us

Subscribe

Istorija

Zaboravljena istorija: Brutalne metode kojim je tajna služba Istočne Nemačke vladala svojim narodom

nemačka tajna služba stasi

Hladni rat je u svakom smislu predstavljao poseban period ljudske istorije. Zbog toga ne iznenađuje što je fascinacija ljudi događajima koji su obeležili tih 40-tak godina prožetih Hladnim ratom i dalje velika.

I danas se snimaju filmovi sa tom tematikom i čini se da se u toj epskoj borbi ‘Istoka’ i ‘Zapada’ dogodilo toliko toga da scenaristi, režiseri i pisci nikada neće ostati bez ideja i inspiracije za novi film ili seriju.

Hladni rat je u nekoliko navrata svet doveo na ivicu nuklearnog rata, no srećom i u trenucima potpunog ludila, bilo je dovoljno razumnih osoba da spreče kataklizmu planete i ljudske vrste.

Iako je rat sam po sebi asocijacija na nešto loše, Hladni rat je predstavljao potpuno drugačiju vrstu rata. Označavao je borbu za prevlast svetom koja je donela i mnoge benefite tom istom svetu. Kao što sportska rivalstva unapređuju kvalitet mečeva i utakmica, te podižu sami sport na veći nivo, tako je i takmičenje za svetsku prevlast u mnogim aspektima unapredilo svet. Konstantno su se stvarali novi izumi, želja za tehnološkim napretkom, odlascima na mesec, uspesima u sportu, kulturi i svemu ostalom, bila je značajno veća, jer se sticao dojam da je svaka bitka, koliko god se danas činila beznačajnom, bila od neopisive važnosti.

No, nažalost, mnogo više je bilo onih negativnih strana o kojima je iz perspektive današnjeg vremena zastrašujuće čitati. Jedan od aspekata po kojem je Hladni rat bio najpoznatiji jeste onaj špijunski. Hladni rat je doneo ogroman broj tajnih i obaveštajnih službi koje su imale žestoku reputaciju u svetu, a još strašniju po sopstveno stanovništvo.

U ovom tekstu opisat ćemo jednu od najpoznatijih tajnih službi tog vremena, čije metode špijuniranja i kontrole stanovništva i danas zastrašuju mnoge. Reč je o ‘Stasiju’, tajnoj obaveštajnoj službi Istočne Nemačke.

Nekoliko reči o Stasiju

Stasi je formiran početkom 1950. godine i bio je tajna služba Istočne Nemačke (Nemačke Demokratske Republike). Budući da se komunizam zasnivao na represivnom i diktatorskom vladanju svojim narodom, istovremeno je članovima Komunističke partije izuzetno važna bila i slika koju stvaraju u svetu, zbog čega su morali poraditi na svojoj kreativnosti. Kao posledica toga nastajale su tajne službe poput Stasija, koje su za cilj imale održati Komunističku partiju na vlasti sigurnom, a stanovništvo zastrašujućim, ali diskretnim metodama sprečavati da rade bilo šta što su smatrali da ugrožava socijalističke i komunističke vrednosti i ideale. Tako je Stasi špijunirao i zastrašivao vlastito stanovništvo, imao veliki broj doušnika u drugim državama, te se bavio i eliminacijom i progonom svih kritičara režima i onih koji prete istom.

Stasi je uistinu važio za jednu od najmonstruoznijih tajnih službi u Hladnom ratu, a u nastavku ćemo opisati neke od njihovih metoda.

1. Suptilne metode zastrašivanja

Početkom pedesetih godina komunističke države su otvoreno i brutalno terorizirale potencijalne neprijatelje režima, uključujući i svoje stanovnike. No, kako je svet iz decenije u deceniju postajao sve liberalniji, tako su se i komunističke vođe morale u određenoj meri prilagođavati tome. Početkom 70-tih godina prošlog veka cilj Istočne Nemačke bio je da se stanovnici koji ugrožavaju Vladu i režim kontrolišu suptilnim metodama zastrašivanja i na isti način eliminišu. Tako je Stasi prikupljao sve medicinske, školske i policijske zapise, razgovore sa komšijama, rođacima i sve ostale vrste dokaza koje je mogao dobiti, a potom svoje metode prilagođavao tome.

Recimo, ako je određene pojedince smatrao pretnjom za Komunističku partiju, Stasi ih nije morao ubiti. Koristili su se ucenama, socijalnim ponižavanjima, pretnjama i mučenjima. Uništavali bi im karijere, reputacije, odnose sa drugim ljudima i to su radili na svaki način koji su mogli zamisliti. Jedan od načina bio je da pomenutim osobama preplave poštanske sandučiće pornogorafskim sadržajima ili premeštaju stvari po stanovima. Represivnije metode su uključivale zabranu visokog obrazovanja, pronalaska posla ili prisilno odvođenje u azile. Mnogi su zbog toga trpeli dugotrajne psihološke traume, gubili poslove i bili poniženi u društvu.

2. Posedovali su neverovatnu količinu dosijea

Stasi je bio toliko opterećen kontrolom da su dosijei koje su imali o stanovništvima Istočne Nemačke zahtevali prostor od čak 69.000 kvadratnih milja. Veruje se da je Stasi špijunirao čak trećinu svog stanovništva. Zapisivanje detaljnih podataka za toliki broj ljudi zahtevao je i ogromnu količinu papira. Zbog toga ne čudi da je Stasi stvorio više stranica štampanog teksta nego svi nemački autori od srednjeg veka do Drugog svetskog rata.

Stasi je na hiljade građana ciljao kao ‘antivladine stvaraoce problema’, prestresani su njihovi domovi, prisluškivani telefoni i automobili, otvarana i kopirana njihova pisma, a kretanja su im tajno snimana ili fotografisana. Svi dokumenti su ulazili u lični ‘Stasi dosije’. Do sada je iz arhiva Stasija pronađeno stotine miliona datoteka, a milioni sličnih datoteka su uništene i pre nego što su bile dostupne javnosti.

arhiva nemačke tajne policije stasi

3. ‘Potpaljivali’ su nerede na Srednjem istoku

Oficiri Stasija su pored Istočne Nemačke imali i veliki uticaj na Bliskom istoku. Regrutovali su i obučili najmanje 1.000 vojnih oficira iz Iraka, Libije, Sirije i Palestine. Regrutovani oficiri znali su kako da otimaju i upravljaju avionima, te uzimaju taoce. Tamo gde nisu uspevali da postave sopstvene agente, nastojali bi metodama špijuniranja da nateraju strane agente na saradnju. Tako je Stasi imao ‘oči i uši’ u važnim ambasadama drugih država, koje su osluškivale i prenosile važne detalje.

4. Zatvor Hohenšonhausen (Hohenschönhausen)

Stasijev zatvor koji je u vreme vladavine Istočne Nemačke bio strogo poverljiv. Zvanično nije postojao, a na gradskim mapama nije prikazivan. To ustvari najbolje pokazuje koliko je Stasi pazio na važne detalje, ali i kako je Istočna Nemačka kao država funkcionisala. Veći deo ove zemlje zaista je bio ‘zatvor na otvorenom’, jer se malo ljudi i usuđivalo da napuštaju istu po izlaznim vizama. Posebno se to odnosilo na period nakon izgradnje Berlinskog zida. Oni koji su pokušavali napustiti Istočnu Nemačku bili su zatvarani ili ubijeni, a glavne strahote su prolazili upravo u zatvoru Hohenšonhausen.

Zatvor Hohenšonhausen (Hohenschönhausen)

5. Erotika i određena literatura su bile zabranjene

Borba između komunizma i kapitalizma često se vodila propagandom, baš kako se to i danas radi u mnogim sferama. Zbog toga je Vladi Istočne Nemačke bio cilj da sopstvenom narodu negativnim predstavi sve što dolazi iz neprijateljskog bloka. Tako su bile zabranjene knjige sa sadržajem koji se smatrao štetnim za režim i komunističku ideologiju. Knjige koje podrazumevaju kritike komunizma ili raspravu o komunističkim režimima ili knjige koje su naklonjene kapitalizmu te bilo kojim idejama koje podrazumevaju otpor Vladi ili građenje sopstvene svesti. Zabranjene su bile i knjige koje su negativnim prikazivale Istočnu Nemačku, ekonomske i industrijske probleme zemlje, te na koncu knjige ili bilo kakav sadržaj koji promovišu homoseksualnost ili pornografiju.

Na homoseksualnost i erotiku gledalo se kao na zapadnjačku izopačenost koje nema u Istočnoj Nemačkoj. Sve što se nije smatralo ‘pravilnim’ oblikom izražavanja bilo je zabranjeno. U to je spadala i poezija slobodnog stiha, unutrašnji monolozi, tok svesti, avangarde i apstraktna umetnost.

Prijavite se i pratite nova članke

Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.

četnički komandosi prvi koristili slovo "Z" četnički komandosi prvi koristili slovo "Z"

Da li ste znali da su četnički komandosi prvi koristili slovo “Z” u svojim vojnim operacijama

Istorija

Dimitrije Begović Dimitrije Begović

Vojvoda Dimitrije Begović, Komita koji je u smrt otišao poput Stevana Sinđelića, opasan bombama i eksplozivom

Istorija

Tajna čuvana 77 godina gde je završilo zlato Jugoslavije Tajna čuvana 77 godina gde je završilo zlato Jugoslavije

Tajna čuvana 77 godina, evo gde je završilo zlato Kraljevine Jugoslavije

Istorija

šta se dešava sa dušom nakon smrti šta se dešava sa dušom nakon smrti

Šta se dešava sa dušom nakon smrti po pravoslavnom verovanju

Pravoslavlje

Prijavite se i pratite nova članke